Archief voor januari, 2015

Luttele seconden nadat ik uit solidariteit en in mijn emotie een spotprent van de profeet Mohammed op mijn Facebook-pagina plaatste, schoot het even door mijn hoofd: misschien is er wel een gek die dit ziet en een daad wil stellen. Ben ik bereid mijn leven te geven voor het vrije woord? Het antwoord moet ik schuldig blijven, maar het feit dat ik deze vraag stel zegt genoeg. De aanslag op Charlie Hebdo is veel meer dan 12 doden. Er is lef voor nodig om de profeet belachelijk te maken. En waar lef is, is angst.

Nu is het helemaal niet mijn ding om gevoelens van mensen te kwetsen zonder daarbij een doel te dienen. Ik ben een christelijk atheïst, dus ik richt me in mijn kritieken vooral op het christendom, domweg omdat ik de destructieve werking van die religie heb ervaren en goed ken. Ik probeer niet te vloeken, vooral niet in het bijzijn van mijn vader omdat ik weet dat ik hem daarmee verdriet doe. Maar ik ga wel met hem in discussie, ik probeer hem wel met argumenten aan het denken te zetten. Ik weet dat ik christenen kwets door soms keihard te ageren tegen hun religie, maar dat doe ik altijd met een ‘hoger’ doel. Ik neem geen blad voor de mond, ik ben soms ver gegaan, maar ik ben nooit bedreigd. Veel verder dan verwijtende opmerkingen, blikken of geen blikken is het niet gekomen.

Ik ben altijd wat terughoudender geweest in mijn kritiek op de islam, domweg omdat ik er minder van weet. Of ben ik diep van binnen toch bang? Zowel het christendom als de islam zijn religies die tegen alles ingaan waar wij in het ‘vrije Westen’ voor staan. Deze religies zijn volkomen intolerant tegenover andersdenkenden. En dan heb ik het over de fundamentalistische vorm zoals beschreven in de Bijbel en de Koran. Met name ongelovigen moeten het in deze heilige boeken ontgelden en geweld wordt daarbij niet geschuwd. Nu is het grote verschil tussen het christendom en de islam dat het christendom door de verlichting is gegaan. Westerse waarden hebben in meer of mindere mate een plekje gekregen binnen het christendom. Het christendom heeft haar scherpe kantjes verloren, maar deze groeien er bij de islam dubbel zo hard weer aan. Uit onderzoek van professor Ruud Koopmans blijkt dat ongeveer 45% van de West-Europese moslims een fundamentalist is, tegenover 5% van de West-Europese christenen.

Helaas blijkt uit dit onderzoek niet hoeveel moslims daadwerkelijk bereid te zijn geweld te gebruiken, dus daar ligt een uitdaging voor toekomstig onderzoek. Wat uit dit onderzoek wel blijkt is dat deze 45% de Koran letterlijk neemt en de religieuze wetten boven de seculiere, nationale wetten stelt. Uiteraard is lang niet iedere fundamentalist bereid om geweld te gebruiken, maar zij zijn er wel gevoelig voor. Ik weet dat ik me niet te veel moet aantrekken van wat er op de krochten van het internet wordt gezegd, maar vele reacties schokken mij wel degelijk. Aan de ene kant groepen die de aanslagen toejuichen en vinden dat de cartoonisten erom vroegen. Aan de andere kant groepen die moskeeën in brand willen steken en alle moslims het land uit willen trappen. En misschien nog wel gevaarlijker: de intellectuele Foucault-knuffelaars die alles als een groot complot zien van de machthebbenden. Als we niet meer geloven wat we dagelijks zien gebeuren, hoe kunnen we dan ooit de problemen aanpakken?

Ik liep, toen de lijken nog warm waren, aangeslagen een werkgroep Politicologie binnen op de UvA en er werd met geen woord over de aanslag gesproken. Er was zojuist een aanslag gepleegd op de persvrijheid, op de vrijheid van meningsuiting, op alles waar wij voor staan – en iedereen zweeg! We hebben het hier …verdomme over politicologen! Wetenschappers die bezig zouden moeten zijn de grootste bedreiging voor onze maatschappij op te lossen. Maar nee, laten we het vandaag voor de verandering eens over ongelijkheid hebben.
Ik hoop toch echt dat we inmiddels de naïviteit voorbij zijn door te denken dat het hier gaat om een kleine groep gekken. Deze aanslag is geen incident en het zal hier niet bij blijven, word wakker! Tijdens het schrijven van dit stuk druppelt het nieuws binnen dat de islamitische terreurorganisatie Boko Haram in Nigeria op brute wijze 2000 mensen heeft afgeslacht, voornamelijk vrouwen en kinderen. Het houdt niet op, niet vanzelf. Bij deze een oproep aan alle sociale- en geesteswetenschappers: laten we ons bezig houden met het grootse vraagstuk van de huidige tijd. Wat moeten we met de fundamentalistische, of zo u wilt, extremistische islam?

@jaap_v_ark

Advertenties

Soms voel ik een hevige behoefte om een kerk te betreden. Niet omdat ik in de boodschap geloof, maar ik heb de schoonheid nodig. Ik wil de klanken van het orgel en het gezang horen. Ik wil de machtige woorden van de bijbel lezen. Ik heb de magische kracht van hun poëzie nodig als verzet tegen de verwaarlozing van de taal. Ik heb de eerbied en verhevenheid nodig als verzet tegen de oppervlakkigheid en de stompzinnigheid.
Diezelfde kerk vervult mij echter met afschuw. De kerk die zegt zeker te weten. De kerk die niet openstaat voor andere denkbeelden. De kerk die het zelfstandig denken verbiedt. De kerk die alles wat het leven de moeite waard maakt als zonde ziet. Hoe kunnen we gelukkig zijn zonder nieuwsgierigheid, zonder vragen, zonder twijfel en zonder argumenten? Hoe kunnen we gelukkig zijn zonder te denken?
Als ik zelf ooit een geloof had kunnen kiezen was ik waarschijnlijk een aanhanger van het katholicisme. Niet omdat ik me aangetrokken voel tot minderjarige jongetjes, maar omdat katholieken schoonheid waarderen. Calvinisten daarentegen verfoeien alles wat met schoonheid en vreugde te maken heeft. Het calvinisme heeft de kerk veranderd in een hangar die geen andere functie heeft dan het gebed van de gelovigen te beschermen tegen de weersomstandigheden.

Toch betreed ik soms stilletjes een kerk en laat de dogmatiek langs me heengaan om vervolgens in de esthetiek op te gaan.

Geïnspireerd door Pascal Mercier, Milan Kundera en Lady X.